RSS

Κλήμα Ιωνικό

01 Αυγ.

κλημα…σαν πας στα ξένα, πάρε και μένα…

Δεν γνωρίζω αν οι περισσότεροι έφεραν μαζί τους και κλήματα αμπέλου πέρα από τα εικονίσματα, έφεραν όμως το απόσταγμα της γνώσης αιώνων, την τέχνη του αμπελουργείν.

Η θέληση κι ο τρόπος μεταφοράς κλημάτων δεν έλειψε από τους …διορατικούς ως προς τα καθ’ οδόν δεινά. Ένα- δυο χρόνια πριν τον ξεριζωμό του ’22…

Στα πρώτα χρόνια, η κίνηση και το έργο ξεκίναγε και τέλειωνε στο κορμί τους, άιντε και σε κανένα βοηθητικό υποζύγιο. Τα μηχανικά συμπληρώματα αφορούσαν κύρια στο σκαπέτι->σκάψιμο, ψαλίδι->κλάδεμα, σε μεταλλικά δοχεία παρασκευής διαλυμάτων, σε καλάθια-κόφες μεταφοράς του καρπού-σταφυλιού, σε σακιά μεταφοράς της αποξηραμένης «χρυσής λίρας».
Η χημεία της καλλιέργειας είχε αρωγό εν πολλοίς τη θειική γή(S) και τη στάχτη, τη γαλαζόπετρα(CuSO4) ή βορδιγάλειο πολτό. Πασπαλίζανε με το κονίαμα των πρώτων, ραντίζανε με το υδατικό διάλυμα της δεύτερης. Τα διαιτητικά πρόσθετα στο πιάτο-γή του αμπελιού τα αναζητούσαν στην κοπριά στάβλου οικείου ή της περιοχής. Το νερό από τη βροχή. Το μείζον έργο της ετήσιας ανατροφής της κορμούλας (φυτό αμπέλου) δεν γνώριζε περιορισμούς ρολογιού ή καιρικών συνθηκών. Ήταν μια άοκνη προσπάθεια επαφής και επικοινωνίας ανθρώπου και φυτού, της ωριμότητας του Ανδρός καλλιεργητή με τη Φύση.

Κατά Φύσιν εσκέπτοντο και έπρατταν, ποιούντες Αξία.

Προϊόντος του χρόνου και της καταλαγής των πολέμων, με τους εισβολείς κατ’ αρχήν – μεταξύ μας στη συνέχεια, οι μηχανές απαλύνουν τον κάματο σε όλες τις φάσεις της καλλιέργειας(σκαπτικές, ραντιστικές, ποτιστικές…-αθάνατε Μαλκότση!-…). Η παρεμβατικότητα εξακολουθεί να σέβεται την προστιθέμενη αξία του χρόνου ως προς την ποικιλλία-ανάπτυξη της καλλιέργειας και να περιορίζεται κατά το μάλλον στην μηχανική υποστήριξη του έργου.

Μέχρι τα τέλη του ’80 η ανάγκη αναγέννησης-αναπλήρωσης των γηρασμένων ή αρρωστημένων φυτών είχε επίσης την κάλυψη  του μακραίωνου κληροδοτήματος γνώσης. Κάλυψη από την καταβολάδα ή το μπόλι(εμβόλιο) εκ παρακειμένων υγιειών οργανισμών ή από άλλον αμπελώνα στα πλαίσια της αυτοτελώς λυσιτελούς καλλιέργειας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο επιβίωσαν μολύνσεων (η υποθετική ή πραγματική φυλλοξήρα στα τέλη του ’80 δεν ήταν καινοφανές πρόβλημα) και ταξίδεψαν στο χρόνο, για κάμποσους αιώνες ως και πρόσφατα, συστηματικές καλλιέργειες ποικιλλιών του Ελληνικού χωροχρόνου σημαδεύοντας την οικονομία και τον πολιτισμό μας.

Το βρώμικο ’89 συνέπεσε με τη χρεία «κάθαρσης» και του αμπελώνα.
(Η μεν πολιτική εξακολουθεί να χρήζει κάθαρσης, ο δε αμπελώνας τελεί…υπο εκκαθάριση).

Στην προοπτική (εκ)κάθαρ(ι)σης, καταλυτικό ρόλο έπαιξε:

η στρατηγική συμπίεσης του % του αγροτικού πληθησμού από 30+ σε οριακά διψήφιο % (βλ. τρέχον ανάλογο «προσαρμογής» των αυτοαπασχολουμένων από το 30+ στο 10+)

-η προμήθεια των «αγορών» με σταφίδα (και επιτραπέζιο σταφύλι) ανταγωνιστικού κόστους-τιμής από τη γειτονιά(το ’22 εκριζώθηκε ο λαός της Ιωνίας, σε 70 χρόνους και τα εδώ αμπέλια της)

-η χρήση υποκειμένων «προικισμένων» με φυλλοξηρική ανοσία και ανάγκη εντατικής θεραπευτικής και αναπτυξιακής χημειοϋποστήριξης.

Μεγάλη ήταν η συνδρομή, αφενός των «τροποποιημένων» φυτών (κυρίως γαλλικής και αμερικάνικης προέλευσης) κατά δεμάτια σε 3αξονικά φορτηγά και αφετέρου των εγχωρίων μεταπραττών ενδεδυμένων με το κύρος του «ειδήμονα» και τη λιγούρα του κομματόσκυλου.
Παρεμπιπτόντως, σε νυν αμπελώνες 20ετίας+ εκ της εκρίζωσης, οι «θωρακισμένες μισθοφορικές» ποικιλλίες έχουν παύσει προ 10ετίας να αναδύουν Ζωή (υφή&γεύση ουδέποτε ανέδυαν!).
Πειραματικές αυτόχθονες «νησίδες» εντός υβριδισμένου αμπελώνα-ζόμπι ή καθ’ ολοκληρίαν αιρετική καλλιέργεια, επιμένουν να διάγουν την «Ιωνική Οδό» με πενιχρή συμμετοχή, σε α’ χρόνο, στα ebta των φυτοφαρμακευτικών …αρωγών εταιρειών αλλά και στην περιφρόνηση των αισθήσεων (της γεύσης, της όσφρησης και της αφής).
Σε β’ χρόνο και στην  απευκταία…ογκογένεση, τουλάχιστον του καλλιεργητή.

Το «τυρί»* των επιδοτήσεων.

Πλαφόν επιδοτούμενης παραγωγής ανά στρέμμα. Τυχόν υπέρβαση ή και διάθεση μέρους της παραγωγής σε κατεύθυνση διάφορη της επιδοτούμενης συνιστούσε «ποινικό αδίκημα».
ΓΥΨΟΣ & ΑΝΕΠΡΟΚΟΠΙΑ για το νοικοκύρη μερακλή, σεσλόν για τον ξαπλώπουλο!
Οι μαφιόζοι πανωγραψιμματίες, είτε ως αγρότες-γαιοκτήμονες είτε ως χ-γαιοκτήμονες, είναι ένα (μικρό ενδεχομένως) μέρος της πραγματικότητας.
Ούτε Η πραγματικότητα, ούτε ΤΟ σημείο αναφοράς. Αυτοί (όποιοι και όσοι ήταν) δήλωναν. Δεν «έγραφαν-ήλεγχαν»…

* «το τυρί παρέχεται δωρεάν μόνον στη φάκα…»

Ολίγον από καλλιέργεια & σταφιδοποίηση σουλτανίνας, συνοπτικά…:

Ας πιάσουμε το νήμα από τα κίτρινα φύλλα, «ξαύγουστα»( Αύγουστος ήταν στατιστικά ο μήνας του τρύγου, εξ ου και «Αύγουστε καλέ μου μήνα νάσουν δυο φορές το χρόνο»…Οι πιο νοικοκυραίοι μάζευαν και το παρατσάμπι(τα απομείναντα του τρύγου πιο δεύτερα σταφύλια) προς περαιτέρω σταφιδοποίηση ή «σπάσιμο» των και 50ήμερη ζύμωση προ απόσταξης->τσίπουρο ή ρακί, (μετά γλυκανίσου, μυρτίλων, λοιπό άθυρμα-«υπογραφή» του παραγωγού …μη κοινοποιήσιμο). Διπλή γλυκανισούχος απόσταξη -> ούζο.

Θα ήταν παράλειψη, στα όρια της αγνωμοσύνης προς τη γαλαντόμο διάθεση του Διονύσου, η απουσία αναφοράς στα «κατά φύσιν» παράγωγα του μούστου, συνιστώντα ΑΞΙΕΣ (τοις Ζήνωνος ρήμασι πειθόμενοι).Β

Ενδεικτικά:

1. Το προϊόν της αλκολικής ζύμωσης του μούστου δίδει το «κρασί» («άθλημα» και βορειοτέρων χωρών). Με ρέγουλα, πέραν της καρδίας ευφραίνει και το αγγειακό της δίκτυο…αποτρέποντας την ανάπτυξη αθηρωματικών σαπώνων στον αγγειακό αυλό. 

2. Το προϊόν της συμπύκνωσής του μούστου με βρασμό και ξάφρισμα (διήθηση) δίδει το «πετιμέζι». Μπροστά του, τα ποικιλλώνυμα τυποποιημένα σιρόπια και πρόσθετα διατροφής είναι απλώς …ανάξια λόγου.

Τα φύλλα κάπου στο Δεκέμβρη έχουν εγκαταλείψει τα κλήματα, έχουν πια φτάξει στρωματσάδα στο χώμα, σεσηπότα και ομογενοποιηθέντα με το χώμα στα σκαψίματα τρέφουν στη ρίζα την επόμενη γέννα.

Το ψαλίδι του κλαδέματος (κι ένας σάρακας για τα παχύτερα-εγγύτερα στον κορμό) απομακρύνουν τα κλήματα της τελευταίας γενιάς, αφήνουν τα στελέχη που θα δώσουν με τα νέα βλαστάρια τα κλήματα της επόμενης. Εδώ ο μερακλής αμπελουργός, δίκην φυσικής επιλογής και αρχιτέκτονα, διαλέγει-διαμορφώνει την αρίστη δομή λειτουργίας και αισθητικής στην κορμούλα για το επόμενο 8μηνο βλάστησης, ανθοφορίας και εν τέλει καρπόδεσης

(οι πιο «αξεκούραγοι» μερακλήδες ολοκλήρωναν το κλάδεμα με: α. μια «πινελιά» καραμπογιάς-«πάστας» θειικού σιδήρου στην επιφάνει τομής ενός εκάστου των κλαδεμένων κλημάτων με τα απομείναντα 2-3 μεσογονάτια διαστήματα β. 1-2mm περι«χαράκωμα» του φλοιού στις κεντρικές κλάδες με το δέον ψαλίδι => σταφύλια «παιδάκια»).

Η Ξελάκκα, σκάψιμο γύρω από τη ρίζα, διαμορφώνει  τον ατομικό χώρο ακτίνας μισού μέτρου πέριξ του φυτού για αερισμό της ρίζας, υποδοχή νερού, κοπριάς…ενίοτε και λαγού(για τους τυχερούς). Ο αμπελώνας πλέον είναι καθαρός, φωτίζεται, αερίζεται.

Η επαφή μαζί του είναι καθημερινή. Στα πρώτα βλαστάρια, τον ανθό («ξεφύλλισμα» καλείται η απομάκρυνση της περίσσειας βλάστησης, τυφλής ή δίδυμης), τα πρώτα σταφύλια, την αγουρίδα, το ώριμο σταφύλι (κουτσοκόρφισμα: «τσίμπημα»-κόψιμο των βλαστικών απολήξεων προς περιορισμό της δασείας βλάστησης υπέρ της περαιτέρω θρέψης του καρπού). Αερισμός και φωτισμός είναι συνεχώς σκοπούμενα. Όπως και η σκίαση του καρπού στις μεγάλες ζέστες, 1-2 μήνες προ του τρύγου.

Πέριξ του δεκαπενταύγουστου η εγγρήγορση και η προετοιμασία κορυφώνουν. Είναι αδιανόητη η παρουσία αγριόχορτων στα σταυρώματα και τη ρίζα όπως και κλάδες φορτωμένες σταφύλια σε επαφή με το χώμα (υποστύλωση το δέον, γραμμικά δεν υπήρχαν).

«Θέρος Τρύγος Πόλεμος»

ΚΕΟΣΟΕ-Εκριζώσεις-παράνομων-αμπελώνων-μια-όχι-και-τόσο-απλή-υπόθεση

Στον τρύγο οι κόφτες με τσαπράζια (πριόνια τσέπης) κόβουν, καθαρίζουν το σταφύλι, γεμίζουν τις κόφες(αργότερα τσιγγάκια), κουβαλητάδες τις μεταφέρουν στο ταγάρι, ο ταγαρτζής-αλουσουδιαστής τα εμβαπτίζει με κυκλικές κινήσεις 7-8 φορές στη λάτζα, «κολυμβήθρα» περιέχουσα αλουσά(θηλ.), νερό & καυστική ποτάσα 11-13 γράδα μουστόμετρου σε γαλάκτωμα με λάδι υψηλής οξύτητας(απόλαδα μαγειρέματος λ.χ). Ζητούμενο είναι η προαγωγή της αφυδάτωσης-σταφιδιάσματος της ρώγας του σταφυλιού, που αποτίθεται-απλώνεται προς ξήρανση στο σεργί.

απλωμα

Το «σεργί»-απλωτός-οψιγιάς είναι το οικόπεδο που απλώνουν τα σταφύλια οι απλώστρες από τις σκάφες, την πληρότητα των οποίων με στραγγισμένα σταφύλια φροντίζει αδιαλείπτως ο ταγαρτζής.
Θεμέλιο για την ελαχιστοποίηση της κόπωσης και τη μεγιστοποίηση της απόδοσης είναι ο ρυθμός. Ρυθμός (που μπορεί να σιγοντάρεται…) σε επίπεδο ατομικό, ρυθμός σε επίπεδο συνεργείου που διασφαλίζεται εν πολλοίς από το ταγάρι και το αεικίνητο του αμπελουργού, του  έχοντος το τελικό πρόσταγμα. Πόλεμος και γιορτή μαζί που κλείνει με ευχές και ευχαριστίες. «Καλά μαζέματα» εύχονται οι εργάτες, «γεια στα χέρια σας»  απαντά ο οικοδεσπότης ευχαριστώντας τους …κιμπάρικα για τον  κόπο τους!

Σειρά έχει πλέον η πιο μεγάλη δοκιμασία για το μαξούλι (σοδειά). Ένας χρόνος δουλειάς τίθεται υπό την εύνοια ή μη του καιρού. Μια βδομάδα χρειάζεται για να ξεραθεί η σταφίδα, λίγα λεπτά της ώρας για να καταστραφεί (=>καραμπουτζές) από βροχή (μέχρι να τελειοποιηθούν οι μέθοδοι ναυλον-σκεπής). Θεού επιτρέψαντος, τα σταφύλια σταφιδιασμένα συγκεντρώνονται και περνούν από κόσκινο αργά το απόγευμα (βασιλεμένος ήλιος=> πιο σφριγηλή σταφίδα=>κοσκινίζεται εύκολα).

Οι χρυσοί σωροί σακιάζονται και παραδίδονται …προς είσπραξη.

Είναι τα πιο γλυκά και μυρισμένα από τη σταφίδα σούρουπα(1) του τρομερού μήνα Αυγούστου. 

 

Στη Μνήμη των Ανθρώπων που …τους πέρασαν δώθε του Αιγαίου.

Σώμασι…!

Στιγμιότυπο από 2013-06-20 03:11:58Χρόνης Αηδονίδης & Νεκταρία Καραντζή

«Όταν οι δρόμοι συναντιούνται»

~~~

Δημήτρης Μαρία Δεν μπορεί κανείς να είναι άνθρωπος ξεχνώντας την καταγωγή του…

cf83cf84ceb9ceb3cebcceb9cf8ccf84cf85cf80cebf-ceb1cf80cf8c-2017-12-04-17-51-55-e1512402824220

(1) «…Θυμάμαι που φεύγοντας για τον Τσεσμέ περάσαμε μπροστά από το σπίτι  μας, που ήταν στον κεντρικό δρόμο. Η πόρτα του ισογείου ήταν ανοιχτή. Η μάνα γύρισε και κοίταξε, θυμάμαι. Το ίδιο κι εγώ. Είδαμε το μαξούλι της χρονιάς, το σωρό της ψιλόροης σταφίδας που ήταν μαζεμένη εκεί μπροστά να την τσουβαλιάζουν οι Τούρκοι. Η μάνα δεν κρατήθηκε, κοντοστάθηκε, κοίταξε για μια στιγμή με πίκρα και για τελευταία φορά το σπίτι μας και συνέχισε ύστερα από την προσταγή του στρατιώτη που βάδιζε παράπλευρά μας. Τα δάκρυα την είχαν πνίξει. Θρήνος για τον χαμένο πατέρα, για τον αιχμάλωτο γιο, για ό,τι αφήναμε, σπίτι και πατρίδα…»

~~~

 

 

Advertisements
 
2 Σχόλια

Posted by στο 1 Αυγούστου 2013 in Έλλην Λόγος

 

2 responses to “Κλήμα Ιωνικό

  1. dimkoud

    24 Αυγούστου 2016 at 3:13 ΜΜ

    «Κλέη και πάθη του Μικρασιατικού Ελληνισμού»
    ~ Κ.Δεσποτόπουλος

     

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s